Wyobraź sobie czujnik, który wykrywa cukrzycę z jednego oddechu albo system, który ostrzega przed zagrożeniem, zanim zdążysz je zauważyć. To nie wizja z filmu science fiction – to kierunek, który już dziś rozwija Łukasiewicz – Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki. I robi to, operując jednym z najbardziej precyzyjnych narzędzi współczesnej nauki: światłem.
Czy diagnoza chorób może zaczynać się od… oddechu?
Coraz częściej – tak. Nowoczesne czujniki gazów i biosensory pozwalają analizować skład wydychanego powietrza i wykrywać subtelne zmiany biochemiczne w organizmie. To oznacza potencjał do szybkiej, nieinwazyjnej diagnostyki, na przykład w kierunku chorób takich jak cukrzyca. Zamiast skomplikowanych badań – jeden oddech i precyzyjna analiza. Brzmi prosto, ale za tym stoi zaawansowana fotonika i lata badań.
Jak światło pomaga chronić nas w czasie rzeczywistym?
Fotonika to nie tylko medycyna. To także bezpieczeństwo – osobiste, przemysłowe i strategiczne. Sensory opracowywane w instytucie potrafią nieustannie monitorować otoczenie i błyskawicznie identyfikować szkodliwe substancje w powietrzu. Dzięki temu możliwe jest reagowanie w czasie rzeczywistym – zanim zagrożenie stanie się realnym problemem. To technologia, która nie tylko analizuje, ale aktywnie chroni.
Czym są lasery kaskadowe i dlaczego robią różnicę?
Jednym z najbardziej zaawansowanych obszarów kompetencji instytutu są lasery kaskadowe, znane jako Quantum Cascade Laser (QCL). Emitują one promieniowanie podczerwone, które pozwala na niezwykle precyzyjne wykrywanie i analizę substancji chemicznych. To właśnie dzięki nim możliwe są tak czułe pomiary – zarówno w zastosowaniach medycznych, jak i środowiskowych czy przemysłowych. To technologia, która widzi więcej, niż ludzkie oko jest w stanie dostrzec.
Czy fotonika to tylko lasery?
Zdecydowanie nie – to znacznie szerszy świat. W laboratoriach instytutu rozwijane są również światłowody i nanostrukturalne włókna optyczne, detektory podczerwieni dla systemów obronnych i kosmicznych oraz rozwiązania z zakresu optoelektroniki dla nowoczesnej telekomunikacji, w tym 5G i 6G. Każdy z tych obszarów wykorzystuje światło jako nośnik informacji i narzędzie analizy – ale każdy robi to na swój sposób.
Jak wygląda współpraca w globalnym ekosystemie fotoniki?
Nowoczesna nauka nie zna granic – dlatego instytut aktywnie działa w międzynarodowych strukturach, takich jak Polska Platforma Technologiczna Fotoniki, European Photonics Industry Consortium czy PhotonHub Europe. To właśnie tam rodzą się wspólne projekty, wymiana wiedzy i dostęp do najnowszych trendów technologicznych.
Czy światło to tylko metafora przyszłości?
Nie tutaj. W Łukasiewicz – IMiF światło jest narzędziem – precyzyjnym, mierzalnym i niezwykle skutecznym. To dzięki niemu powstają rozwiązania, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe. A dziś? Stają się codziennością. Bo czasem, żeby zobaczyć więcej, trzeba po prostu… spojrzeć inaczej.
