14 kwietnia 2026 roku w samo południe w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego w Warszawie podpisano umowę o dofinansowanie projektu Łukasiewicz – Instytutu Mikroelektroniki i Fotoniki, który znacząco wzmocni krajowy potencjał badawczo-rozwojowy w obszarze zaawansowanej fotoniki podczerwieni. Inwestycja o wartości ponad 16 mln zł otwiera drogę do budowy unikatowego centrum technologicznego w Polsce.

Nowoczesna infrastruktura dla przełomowych technologii

Projekt “Zakup reaktora do epitaksji z wiązek molekularnych MBE związków półprzewodnikowych III-V wraz z adaptacją pomieszczeń technologicznych dla integracji zakupionego reaktora z istniejącą w Łukasiewicz – IMIF linią technologiczną przyrządów fotoniki podczerwieni” realizowany przez Łukasiewicz – Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki zakłada kupno nowoczesnego sprzętu oraz adaptację pomieszczeń technologicznych. Umożliwi to pełną integrację nowego urządzenia z istniejącą linią technologiczną przyrządów fotoniki podczerwieni. Kluczowym celem przedsięwzięcia jest stworzenie w pełni zintegrowanego zaplecza technologicznego, które pozwoli na opracowanie, wytwarzanie i testowanie międzypasmowych laserów ICL i detektorów T2SL w oparciu o technologię MBE.

Silne wsparcie regionu Mazowsza

Projekt uzyskał ponad 8,5 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027, a całkowita wartość inwestycji przekracza 16 mln zł. Umowę podpisali przedstawiciele Województwa Mazowieckiego – Marszałek Adam Struzik oraz Wicemarszałek Wiesław Raboszuk, natomiast w imieniu Łukasiewicz – IMiF umowę podpisał Dyrektor Piotr Guzdek. W wydarzeniu uczestniczyła również Wiceprezes Sieci Badawczej Łukasiewicz Jolanta Itrich-Drabarek oraz Ilona Soja-Kozłowska Dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych.

Projekt w fachowych rękach

Projekt będzie realizowany przez Grupę Badawczą Fotonika Podczerwieni, której członkowie posiadają wieloletnie doświadczenie w zakresie technologii MBE, wytwarzania oraz charakteryzacji struktur półprzewodnikowych. Zespół od ponad 20 lat rozwija innowacyjne źródła światła i detektory, znajdujące zastosowanie w medycynie, ochronie środowiska, przemyśle i obronności.

Zakończenie prac przewidziano na koniec 2026 roku.

Unikatowa linia technologiczna w skali kraju

Realizacja inwestycji doprowadzi do powstania jedynego w Polsce ośrodka dysponującego pełną linią technologiczną ICL + QCL. To istotnie wzmocni pozycję Instytutu jako partnera dla przemysłu fotoniki i mikroelektroniki, a także zwiększy jego atrakcyjność dla naukowców i doktorantów.

Przełom dla medycyny i diagnostyki

Nowa infrastruktura umożliwi rozwój technologii działających w zakresie średniej podczerwieni (3–5 µm), co ma kluczowe znaczenie dla nowoczesnej diagnostyki medycznej.
Rozwijane rozwiązania pozwolą m.in. na:

• nieinwazyjne wykrywanie chorób poprzez analizę składu oddechu,
• identyfikację nowotworów, cukrzycy i chorób metabolicznych,
• opracowanie miniaturowych i energooszczędnych sensorów medycznych,
• zwiększenie bezpieczeństwa i trwałości urządzeń klinicznych.

Znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności

Projekt ma również istotny wymiar strategiczny. Rozwijane detektory podczerwieni znajdą zastosowanie w:

• monitorowaniu pola walki,
• wykrywaniu źródeł ciepła,
• systemach naprowadzania rakiet,
• komunikacji optycznej.

Kilka słów od Dyrektora o projekcie

Jak podkreślił Dyrektor Piotr Guzdek:

„Polskie prace badawcze w obszarze fotoniki są na wysokim światowym poziomie. Łukasiewicz – IMiF jest jednostką wiodącą w naszym kraju. Uczestniczymy w wielu projektach na rzecz bezpieczeństwa i obronności całego regionu. Zakup reaktora znacząco przybliża cel, jakim jest suwerenność technologiczna Polski i Europy”.

Krok w stronę suwerenności technologicznej

Inauguracja projektu stanowi istotny etap rozwoju kompetencji Instytutu w obszarze fotoniki podczerwieni i wzmacnia jego rolę w strukturach Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Realizacja przedsięwzięcia nie tylko przyczyni się do rozwoju innowacyjnych technologii, lecz także umocni pozycję Polski na mapie europejskich centrów badawczo-rozwojowych. Będziemy na bieżąco informowali o postępach projektu, który już dziś można uznać za jeden z kluczowych dla przyszłości krajowej fotoniki.

Zdjęcia: Michał Słaby, Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie