Czy inteligentne opakowania uratują nasze jedzenie? Nowy projekt NCN w ramach OPUS21

Czas czytania: 3min
“Dzień po terminie… lepiej wyrzucić?” Brzmi znajomo? W Unii Europejskiej marnuje się średnio około 130 kg żywności na mieszkańca rocznie – wynika z danych Eurostatu. W przypadku pakowanych produktów mięsnych i rybnych ocena ich rzeczywistej świeżości nie zawsze jest łatwa – data na opakowaniu nie dostarcza przecież informacji o tym, co dzieje się z produktem. Naukowcy z Łukasiewicz – Instytutu Mikroelektroniki i Fotoniki (IMiF) oraz Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie opracowują technologię, która sprawi, że opakowanie samo „powie” nam, czy produkt nadaje się do spożycia.

Najważniejsze fakty:

  • 1,5 mln zł dofinansowania z NCN w konkursie OPUS 30 na rozwój inteligentnych systemów sensorycznych.
  • Koniec z plastikiem: Wykorzystanie furcellaranu – naturalnego, biodegradowalnego surowca z krasnorostów.
  • Sensory pH: Integracja biopolimerów z drukowaną elektroniką i naturalnymi wskaźnikami (np. kurkuminą).
  • Interdyscyplinarność: Projekt łączy inżynierię materiałową, technologię żywności, elektrochemię i elektronikę drukowaną.

Dlaczego data na opakowaniu to za mało, by ocenić świeżość produktu?

W przypadku pakowanych produktów mięsnych i rybnych sama data przydatności do spożycia często nie odzwierciedla tego, co faktycznie dzieje się z produktem wewnątrz paczki. Tradycyjne opakowanie służy jedynie do przechowywania i nie dostarcza informacji o procesach chemicznych zachodzących w żywności. Kiedy mięso lub ryba tracą świeżość, uwalniają specyficzne związki, takie jak amoniak i aminy, które powodują zmianę pH. Naukowy pomysł opiera się na stworzeniu systemów, które te zmiany wykryją i zinterpretują w czasie rzeczywistym.

Jak krasnorosty mogą zastąpić tradycyjny plastik w naszych lodówkach?

Zamiast plastiku, badacze stawiają na naturę. Kluczowym składnikiem nowych opakowań jest furcellaran – naturalny i biodegradowalny polisacharyd pozyskiwany z krasnorostów (Furcellaria lumbricalis). To właśnie na tych biopolimerowych podłożach eksperci z Centrum Materiałów Funkcjonalnych Łukasiewicz – IMiF integrują drukowane struktury sensoryczne. Takie folie są nie tylko ekologiczne, ale stają się inteligentnym nośnikiem dla sensorów pH oraz naturalnych wskaźników kolorymetrycznych, takich jak kurkumina, które reagują na stan żywności.

Co ta technologia zmieni w naszych codziennych nawykach zakupowych?

Celem badań koordynowanych przez dr hab. inż. Beatę Synkiewicz-Musialską z Łukasiewicz – IMiF z Grupy Badawczej Technologia LTCC oraz prof. dr hab. inż. Ewelinę Jamróz z UR w Krakowie jest stworzenie realnego narzędzia do walki z marnotrawstwem jedzenia. Inteligentne sensory dostarczą nam czytelnej informacji o stanie produktu, eliminując potrzebę wyrzucania żywności „na wszelki wypadek” tylko dlatego, że minął termin na etykiecie. To zaawansowany krok w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym, który pozwoli nam zmniejszyć wykorzystanie tworzyw sztucznych i podejmować bardziej świadome, ekologiczne decyzje przy sklepowej półce.

Czytaj również

Czy inteligentne opakowania uratują nasze jedzenie? Nowy projekt NCN w ramach OPUS21

Czytaj więcej

Narodowe Centrum Nauki i SONATA 21: projekt MLASPIC

Czytaj więcej

Grafika promująca projekt SMOT-MICRO finansowany w konkursie NCN OPUS 30, przedstawiająca linie pola magnetycznego i schemat mikromagnetyczny.

Narodowe Centrum Nauki i OPUS 30: Jak projekt SMOT-MICRO rewolucjonizuje mikroelektronikę w Łukasiewicz – IMiF

Czytaj więcej

This will close in 0 seconds